Yakma cânım nâle-i bî-ihtiyârımdan sakın - Fuzûlî'nin Gazeliyâtından

Yakma cânım nâle-i bî-ihtiyârımdan sakın - Fuzûlî'nin Gazeliyâtından
Târık İLERİ tarafından yazıldı.   
Pazar, 20 Mayıs 2012 15:13

 

fuzuli Fuzûlî gazel Târık İleri tarık ileri Isparta yakma cânım nâle i bi ihtiyarımdan sakın üstad guzuli kaside divan edebiyatı

Selâm ve hürmetlerimle. Türk şiirinin en büyük şâiri, Üstâd-ı Şuarâ, Şâir-i Kebîr, ve sırf kuru kuruya bir şâir olmakla kalmayıp, şiiri Hakk'ın Seslerini terennüm etmede bir vesîle olarak kullanan, Hakk ve Hakîkât serbâzı, ârif ve muarrif Molla Muhammed Fuzûlî'den yazmaktı nicedir niyetim. Bidâyete nasip bugüne imiş. Bugünden itibâren de büyük mütefekkirimiz ve üstâdımız Molla Muhammed Fuzûlî'nin gazeliyâtından ve hayatından çeşitli numûneleri sizlerle paylaşacağım. Bu büyük Allah dostu, tefekkür ve mâneviyât âleminin Kutup Yıldızı şâirimizin gündüzleri derin derin düşünüp, geceleri sabahlara dek kâğıda döktüğü nice manevî hakîkati de bilvesîle dile getireceğim. Yardım, tevfik ve hidâyet Allah'tandır. 

Târık İleri

 

یاقمه جانم ناله بی اختیارمدن صقن

دوكمه قانم آب چشم اشكبارمدن صقن

Yakma cânım nâle-i bî-ihtiyârımdan sakın

Dökme kânım âb-ı çeşm-i eşk-bârımdan sakın

Yakma canımı, ki gayr-i ihtiyârî (elimde olmayan) inleyişimden sakın

Dökme kanımı, gözyaşı yağdıran gözümün suyundan sakın

 

صو ویرر هر صبحدم كوز یاشی تیغ آهمه

چوق بنی انجتمه تیغ آب دارمدن صقن

Su verir her subh-dem gözyaşı tîğ-i âhıma

Çok beni incitme tîğ-i âb-dârımdan sakın

Her sabah deminde (sabahları) “âh kılıcıma” su verir gözyaşı

Beni çok incitme, (su verildikçe parlayıp keskinleşen) pasparlak kılıcımdan sakın

 

جور اودی یاقدی بنی یانمده دورمه ای كوكلfuzuli Fuzûlî gazel Târık İleri tarık ileri Isparta yakma cânım nâle i bi ihtiyarımdan sakın üstad guzuli kaside divan edebiyatı

بر طوتشمش آتشم قرب جوارمدن صقن

Cevr odu yakdı beni yanımda durma ey gönül

Bir tutuşmuş âteşem kurb-ı civârımdan sakın

Cevr/eziyet, cefâ âteşi yaktı beni, yanımda durma ey gönül

Civârıma yanaşma (mücâvirime, yanıma yamacıma kurbiyet etme, yakınlaşma) sakın !

 

تن اوندن رختكی جهد ایله ای جان طشره چك

آفت سیل سرشك بیقرارمدن صقن

Ten evinden rahtını cehd eyle ey cân taşra çek

Âfet-i seyl-i sirişk-i bî-karârımdan sakın

Cehd eyle/gayret et ey cân, ten/beden evinden pılını pırtını dışarı çıkart (taşraya çek)

Kararsızca/durmadan akan gözyaşımın getireceği sel âfetinden sakın (kendini koru!)

 

كرچه بر خاك رهم كمسه بنی آلمز كوزه

چوق حقارتله نظر قیلمه غبارمدن صقن

Gerçi bir hâk-i rehem kimse beni almaz göze

Çok hakâretle nazar kılma gubârımdan sakın

Gerçi/her ne kadar bir yol toprağıysam da ben, beni kimse dikkat nazarına/ciddiye almaz, önemsemezse de, (bende dikkate şâyân, kıymete değer bir şeyler olabileceğini tahmin etmezse de)

Çok hakîr görerek, küçümseyerek bakma bana, tozumdan/gubarımdan sakın

Gubar, aynı zamanda kırılmak/incinmek/gücenmek mânâsına gelir ki, hatırına toz konar, inkisârımın şehâmetinden de kork, diyor. 

 

دورمه قبرم اوزره ای اشك ایچره بن تك اولمین

طعنه طاشیدر سكا سنگ مزارمدن صقن

Durma kabrim üzre ey eşk içre ben tek kılmayan

Ta’ne taşıdır sana seng-i mezârımdan gelen

Ey benim gibi eşk (gözyaşı) içinde boğulup ölmeyen şahıs/eğer benim gibi gözyaşıyla boğulup ölmezsen (o vakit) gelip durma kabrim üzre

(Zîrâ) mezar taşım sana attığım bir ta’n/yani kınama taşıdır, bundan da sakın

 

شاه ملك محنتم خیل و سپاهم درد و غم

خیل بیحد و سپاه بیشمارمدن صقن

Şâh-ı mülk-i mihnetem hayl u sipâhım derd u gam

Hayl-i bî-hadd u sipâh-ı bî-şumârımdan sakın

Ben mihnet/imtihan/derd/gam/keder mülkünün-memleketinin şâhıyım/pâdişâhıyım

Derd ve gam benim ordum (hayl), ve askerimdir (sipâh)

Hadsiz hududsuz ordumdan ve sayısız askerimden sakın !

Şumara Farsça’dan Fransızca’ya numero diye geçen ve çok sonraları Fransızca’dan da Türkçe’ye numara olarak giren bir kelime olup “sayı” mânâsınadır. Hind-Avrupa dil âilesinden bir kelimedir, Farsça da bu âileye mensup dillerden biridir.

 

ای فضولی قنغی محبوبی كه سوسن رحمی وار

قیل حذر انجق بنم بی رحم یارمدن صقن

Ey Fuzûlî hangi mahbûbu ki sevsen rahmi var

Kıl hazer ancak benim bî-rahm yârimden sakın

Ey Fuzûlî hangi muhabbet duyulanı sevsen (mahbûbu/hubb’dan sevilen, sevgi/muhabbet beslenen şahıs), o sevilenin bir merhameti var

Kork, ancak benim merhametsiz yârimden sakın

 

Ecel Gelip Çattı Sevgilinin Güzel Yüzü Yetmez mi : http://www.ayferaytac.com/tum-makaleler/1054-ecel-gelip-catti.html

Selâm ile.


Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

https://www.facebook.com/ileritariq

https://twitter.com/tarikileri