Hikmet Katreleri: Edebiyâtımızda Bismillâhirrahmanirrahîm

Hikmet Katreleri: Edebiyâtımızda Bismillâhirrahmanirrahîm
Târık İLERİ tarafından yazıldı.   
Pazar, 03 Haziran 2012 11:24

alt

 
   Müslüman şâirler, ârif ve mütefekkir olurlar. His ve fikir dünyaları Kur'ân'la Sünnet-i Seniyye ile yoğrulur durur. Hayatın her safhasında düşüncenin, hissiyâtın ve hakîkatin en latif ve özel imbiklerinden süzerek rafine ettikleri hikmetli sözleri en ince ifâdelerle bizlere yansıtırlar.
   Hattâ bu bu yansıtma işini dünyâda eşi emsâli bulunmaz bir güzellikte sehl-i mümteni olan lafın gevheri, pırıltılı yakutu hâline getirerek ruhlarımızı ve dimağlarımızı âdetâ okşarlar. Demek oluyor ki, Müslüman âlimler, şâirler, içli, hisli duygulu ârifler; Batılı felsefecilerin hissiz, ruhsuz, kalitesiz, kıymetsiz boncuklarının yerine bizim önümüze her zaman en kıymetli mücevherleri sermişlerdir.
   Bizler de Batıyı artık bir tarafa bırakıp özümüzden olan, fıtratımızda yer alan hakiki pırlanta ve mücevherlere yâni Doğu'dan olan hikmetin nâdir bulunan en değerli cevherlere, hakikat saçan nurlara teveccüh etmeli, rağbet ve itibar etmeliyiz. 
Edebiyatımızda Allah'ın ismi olan Rahman ve Rahîm ile işe, aşa ve sâir fiiliyata girişmenin ehemmiyetine binâen dile getirilen zarif beyitleri okumaya devam edelim.
 
Selâmlarımla. Târık İleri.
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
 
 
Gel ey her matlûbun fethine tâlib
Bil evvel zikr-i Bismillâh'ı vâcib
Lami'î
 
Besmeleyle her işe kıl âğâz
İsm-i Hakk'sız dehânın eyleme bâz
Na'tî
 
(Bu beyitte Farsça unsurlar çoğunlukta olduğu için mutlaka bir îzâh gerekiyor. Âğâz; başlama, başlangıç. Dehân ise ağız. Bâz da açmak demek. Bir daha okuyalım; Her işe besmele ile başla, Hakk'ın ismi olmaksızın (zikretmeden) ağzını açma.)
 
alt
 
Besmeleyle edelim kâra şurû'
Kâr-ı efkâr-ı dilefkâra şurû'
 
İbtidâ-i suhendir ism-i Hodâ
Ebter ola söz andan ola cudâ
Vücûdî
 
Kim ki Bismillâh ile girse işe
Tanrı tevfîkıyla hatme erişe
Hazînî
 
Bî-besmele başlanılsa defter
Encâmını bulmaz olur ebter
Vâlî
 
Başladım maksûda Bismillâh ile
Tâ irem matlûba hamdullâh ile
Muhammed Fevzî
 
Besmele müşkillere miftâhdır
Besmele sâkillere misbâhdır
Nahifî
 
alt
 
Besmele olmasa ger vird-i zebân
Murg-i nazm eyleyemezdi tayerân
Hakîm Mehmed Efendi
 
İftitâh-ı nâm-ı Bismillâh ile
Aşk ile şevk-ıla derd u âh ile 
Şâhidî
 
Çu Bismillâh olupdur şekl-i miftâh
Anı her fethe miftâh etti Allâh
Âhî
 
Dedik çün biz de Bismillâhi Allâh
Müyesser ede her sanuyı Allâh
Yûsuf Sivrihisârî
 
Allâh Allâh Bismillâh
Zerre yazık kalmaz vallâh
İblis aytur deme Allâh
Men ayturmen maâzallâh
Kul Süleymân Bakırgânî
 
Anılacak ism-i Rahmânirrahîm
Ol arada duramaz dîv-i racîm
Ref'î
 
Dilersen redd-i şeytânirracîmi
De Bismillâhirrahmânirrahîm'i
Tutmacı (Gul u Husrev'den)
 
alt
 
Kaçırır zâgı âvâz-ı anadil gülşen içinden
Havâss-ı zikr-i Bismillâh nitekim dîv u şeytânı
Aşkî
 
Kaşların tuğrâsı cânâ âftâb üstündedir
Şekl-i Bismillâh'a benzer kim Kitâb üstündedir
Figânî
 
Nedir Mushaf cemâlinde hat-ı mûr üzre ebrûlar
Yazılmış besmele san iki yerde sûre-i Neml'e
Emrî
 
Âyet-i mûr oldu alnın kaşlarındır besmele
Sûre-i ve'l-leyl'dir zülfün cemâlin ve'd-duhâ
Pervâne Bey Mecmuâsı
 
Âyet-i besmele kim dil-cûdur
Hüsn-i hat üzre hilâl ebrûdur
Tecellî
 
Mushaf-ı rûyunda ebrû medd-i Bismillâhdır
Safha-i hüsnünde hat tesvîd-i kilk-i âhdır
Haşmet
 
Mushaf-ı hüsnünde zülfün kâtib kudret şehâ 
Şekl-i Bismillâhdır kim çekdi Kur'ân üstüne
Pervâne Bey Mecmuâsı
 
 
Haddi safhında çekilmiş sûre-i nûr üstüne
Hatt-ı Bismillâh'a benzer kâkül-i müşgîn-i dôst
 
Fazl-ı Bismillâhirrahmânirrahîm
Bil ki oldur genc-i esrâr-ı hakîm
Ârif
 
Can özümden besmeleyi çekince
Sen yanmazsan ben yanarım sultânım
Ekrem Çelebi
 
Türkü formunda:
Kaşların Bismillâh yüzün Beytullâh
Seni öz nûrundan yaratmış Allâh
 
Mânî olarak:
Besmeleyle çıktım yola
Selâm verdim sağa sola
A devletlü beyim benim
Ramazan'ın mübârek ola
 
Ninni der de uyuturum
Besmeleyle büyütürüm
Ne yapalım böyle durum
Ninni yavrum ninni ninni
 
Omuzumda kalmıştı el sıcaklığıyla 
Anamın okşarken söylediği bir Bismillâh
Fâzıl Hüsnü Dağlarca
 
alt
 
Müstecâb eyle duâmı yâ Rahîm
Sırr-ı Bismillâhirrahmânirrahîm
Hamd sad El-hamdu'lillâhi'l-Mu'în
Sad hezâr şükr-i Rabbu'l-âlemîn
Bayburtlu Zihnî
 
Biri sâfi sad imlâsı
Biri besmelenin bâ'sı
Biri elim lâm'ın râ'sı
Gamz-ı müjgânım merhabâ
 
Der Sümmânî Kırklar ile görüştüm
Bûs edip destlerin ummâna düştüm
Hakk'ın lutfu ile ben de yetiştim
Her işin başında Bismillâh dedim
 
Maşaallah yakışmış o kadd u kâmet
Övmüş halk eylemiş Cenâb-ı Kudret
Besmelesiz hâsıl olsa bir velet
Eremez kemâle şargadan olur
Sümmânî
 
Türkü tarzında:
Öyle bir leylâya mecnûnum billâh
isminde okunur harf-i Bismillâh
Tutuştu her yanım hasbeten-l'illâh
Mevlâ'yı zikreden kul kınanır mı
 
Bismillâh okundu ince taâma
Yağ bal kuru kaymak durdu selâma
Baklava bal börek koz içi helva
Döktük orta yere harman eyledik
 
Ey başıma bir taç gibi 
Muhammed'i yâr edenin
Huzurunda günâhımdan
Utanırım âr ederim
Evvel Allâh Âhir Allâh
Bismillâh
 
Bir tek sana eğilir secde ederiz
Kulluk bilmeyiz başkaca
Bâtın Allâh, Zâhir Allah
Bismillâh
 
Ey merhameti bol
İkrâmı sonsuz 
Şânı yüce Rabbimiz
Rahîm Allâh Rahmân Allâh
Bismillâh
 
 
İlâhî tarzında:
Yâ İlâhî başlayalım ism-i bismillâh ile
Bu duâya el açalım ism-i bismillâh ile
Sen kabûl eyle duâmız besmele hürmetine
İlmini eyle müyesser yâ ilâhe'l âlemîn
 
Bir ihtişam olup açılan kubben,
Durur asırların omuzlarında:
Kaçıncı nesildir abdest alanlar,
Şadırvanlarında, havuzlarında:
...
Gün batıp doğdukça dünya durdukça 
Üzerinde kalacaktır başların 
Öpülüp alnından besmelelerle 
Yerlerine konmuş kilit taşların
...
Âbidesi hesaplardan taşarken
Mîmârı, kendini çekmiş ortadan…
Başarı burdadır, tevâzû burda:
Eser ululuktan, imzâ noktadan!
Ârif Nihad Asya
 
alt