Muhterem babacığım bir devir öğretmenlik yapmış… İstanbul’da üniversite son sınıfta okurken, yarıda bırakmış eğitimini… Çünkü o yıllarda devletin Latin alfabeyi öğretecek bilen gençlere ihtiyacı varmış…
İlk öğretmenlik tercihini de kendi şehrinde, evine hayli uzak kırsal bir okuldan yana yapmış. O yıllar, 1940’lı yılların başları… Büyük şehirler; modern giyimli, asrî olarak adlandırılan insanlarla dolu… Babam da İstanbul’da onların arasında yaşamış, her gün bir yerde gününü gün ederek modernliğin tadını çıkarmış.
Zaten babam çocuk yaşında memleketinden ayrılmış. Öksüz kalınca, üvey anne yanında yapamamış, ilkokulun akabinde İzmir’e halasının yanına gitmiş. Orta ve lise eğitimini İzmir’de, yüksek tahsilini İstanbul’da devam ettirirken; halkın üst tabakası addedilen kesimin yeni ve modern tarz batıl yaşantısına ister istemez ayak uydurmuş. Hatta bu yaşama alışmış, adeta vazgeçilmezi haline dönüştürmüş.
20’li yaşların başında, ergenlikten arındığı dönemlerde her gün bir yerlerde balolarda dans etmekten içine bıkkınlık gelmiş. Bu sebeple devletin “Eğitimci öğretmen lazım!” çağrısına duyarlı davranarak, vazife için müracaatta bulunmuş. İlk görev yeri, Isparta’nın Yenice Mahallesinde bulunan İsmet Paşa İlkokulu olmuş.
Babam buradaki görevine başladığı gün görmüş ki, Anadolu insanı hiç de asrî yaşamıyor. Cicili bicili giyinip, dansa eğlenceye gitmiyor. Anadolu insanı (Görgü-bilgi dahil) her yönden yokluk, yoksunluk içinde… Okula gelen öğrencilerin ayaklarında ayakkabı yok; her biri bir lastik eskisi geçirmiş ayağına, içlerinde çorap yok, ayaklar soğukta mor, sıcakta terli…
Babam bu çekilen çilenin çaresizliğine dayanamamış. Lakin masum çocukları da hemen bırakıp gitmek istememiş. Bir ders yılı sonuna kadar sabrını devreye koymuş.
İşte bu bir yıllık süreçte babam, öğrencilerinden birinin okulu aksattığını fark etmiş. Çocuğu takibe almış… Görmüş ki, çocuk okula gelmek yerine gidip bir fırında ekmek satışı yapıyor. Çocuğa hissettirmeden fırıncıyla yaptığı konuşmada, bu güzel kızın çok fakir bir ailenin çocuğu olduğunu öğreniyor.
Ailesinin maddi durumundan dolayı eğitim yapamayacağını söylüyor fırıncı… Çünkü kızın kendinden küçük dört erkek kardeşi varmış. Babası daha önceden o fırında çalışmaktaymış, işçiliği sırasında yakalandığı hastalık sonucu genç yaşta vefat etmiş. Fırıncı da yardım amaçlı kızı yanında çalıştırmaktaymış. Yoksa kızın küçücük elleriyle ve çelimsiz bedeniyle orada iş yapması mümkün değilmiş.
Bir gün babam fırından ekmek alma bahanesiyle, okula devamsızlık yapan öğrencisi kız çocuğuyla göz göze gelmiş. Kız çocuğunun masum yüz ifadesinin üzerinde, boncuk gibi parlayan kara gözlerinde adeta zekâ parıltısı görmüş babam… Çocuğa ekmek satışıyla ilgili bir matematik sorusu sormuş. Kız hiç düşünmeden doğru cevabı vermiş. Babam anlamış ki, bu kız öğrenme isteğiyle dolu…
O günden sonra fırıncının da desteğiyle babam o kızla ve ailesiyle ilgilenmiş. Okula gitme mecburiyeti henüz kanunlaşmadığı halde, babam okul müdürüyle görüşüp ve bizzat da velisi olarak tekrar okula çocuğun kaydını yaptırmış. Yıl sonunda, sınıf geçme sınavlarında bu kız sadece sınıfının değil, okulun da birincisi olmuş.
O seneden sonra babam öğretmenlik hayatını bırakıp, memuriyet hayatına atılmış. Lakin o okuldaki öğrencilerinin akıbetini hep merak etmiş. Bilhassa çok çalışkan olan o çok fakir kız çocuğunu…
O zamanlar telefon yok… Takibi nasıl yapacaksın? Bu arada babamın tayini Çorum’un Alaca ilçesine çıkmış. İşleri yoğunmuş… Ayrıca bu süreçte annemle evlilik yapmış. Kendisi çoluk çocuğa karışmış.
Aradan hayli zaman geçmiş… Bir gün babam tayinini kendi memleketine yakın bir yere aldırmak için Ankara’ya gelmiş. Orada hükûmet dairesinde bürokrasi çarkında dolanırken, eskiden İstanbul’dan tanıdığı birine rastlamış. O tanıdık babama demiş ki: “Ya dostum, sen üniversite eğitimi almış adamsın… Benim oğlan da tıp fakültesinde okuyor. Lakin biraz devamsızlıklar ediyor. Onun yanına ziyarete gideceğim. Bana eşlik edersen sevinirim. Oğlana biraz nasihatte bulunursun.”
Babam bu yaklaşıma karşı koymuyor, beraberce tıp fakültesine gidiyorlar. Kafeteryada oğlanı beklerken, güzel bir kadının dikkatle kendine baktığını fark ediyor babam… Yanındaki babama takılıyor: “Ne de olsa yakışıklı adamsın, hemen dikkat çektin.” diyor. Fakat babam bu bakışlardan farklı bir izlenim alıyor. O cam gibi parlayan, adeta zekâ fışkıran siyah gözlerden bir yakınlık hissediyor. Sonra babamın tanıdığının oğlu geliyor kafeye… Tanışma faslından sonra babam gence soruyor: “Şu karşıdan bu yana bakan güzel hanımı merak ettim. Daha önce görmüş müydün kendisini?”
Genç, tarif edilen yana başını çevirip döndürdükten sonra: “Tabii ki… O hanımı ben her gün görüyorum. Kendisi tıp öğrencilerine ders veren değerli bir profesördür.” diyerek cevap veriyor.
Babam şaşırmış… Zira kendisi üniversite okurken, hocaları hep yaşlıymış. Bu kadar genç bir profesör merakını cezbetmiş. Bunu sezen öğrenci genç, kendi babasıyla, babamı hocası olan profesörle tanıştırmak istemiş. Babam bunu fırsat bilip teklifi kabul etmiş. Ve profesör hanımın yanına gidilince babam: “Affedersiniz, deminden beri bana bakıp duruyordunuz, sizi rahatsız edecek bir durumum mu oldu?” diye sormuş.
Profesör Hanım birden gözyaşları içinde babama sarılarak: “Uzaktan tereddüt ediyordum. Şimdi yanıma gelince emin oldum. Siz benim ilkokul hocamsınız.” demiş.
Babam, daha önce garipsediği bu bakışlara yakından bir kez daha bakınca, öğrencisi olduğunu anlıyor. Bir süre hiç konuşmadan bu sarılma devam ediyor. Kafeteryada bulunan herkes bu manzara karşısında hayret içerisinde kalıyor. Kimileri, onları yıllardır birbirlerini görmemiş akraba bile sanıyor.
Ve ağlayarak profesör babama diyor ki: “Beni nasıl hatırlamadın hocam? Ben sizi görür görmez bildim. Siz ki fakir bir kıza yardım ederek, ondan başarılı bir profesör olmasına sebep oldunuz. O fırıncının yanında parasız pulsuz, ailesine iki ekmek götürme uğruna duran küçük kız çocuğunu önemsemeseydiniz, yaşantısını takibe almasaydınız, okula geri dönmesine vesile olmasaydınız, acaba şimdilerde ne halde olacaktım? Allah’ın izniyle, sizin ilginiz ve şevk vermeniz sayesinde yatılı okullarda okuyarak ve hep birincilik elde ederek buralara geldim.“
Babam, bu anlatılanlar karşısında biraz şaşkın fakat oldukça da hissî hallerde… Gözlerinin yaşarmasına engel olamıyor. Eskinin fakir fırıncı kızını karşısında profesör olarak görünce gururlanıyor. Ve çok sevindiğini güzel kelimelerle ifade ediyor.
Sonra yanındaki tanıdığına dönerek: “Zor durumda kalmışa ufacık bir destek, o kişinin hayatının seyrini değiştirmeye sebep olabiliyor.” diyor.
Profesör bu sözü duyuyor ve babama: “Bu sözünüzü de nasihat olarak aldım öğretmenim, sizin gibi olmaya gayret edeceğim.” diyor.
Babam o an kendini gerçek bir öğretmen ve insan olarak gördüğünü hissediyor. Daha bir hisleniyor. O günden sonra babamın hayatı, zor da kalmışlara fayda sağlamak adına sıkıntılarla geçiyor. Sanırım öğrencilik hayatında kendisini yönlendirecek, zorluklar karşısında metanetli olmasını öğütleyecek bir öğretmeni olmadığından…
Benim ilkokul birinci sınıf öğretmenim de bana güvenen, beni kamçılayan gerçek bir öğretmen ve insandı. İsmi Hûbân Abacık’tı. Allah, iyilikleriyle bu dünyadan göçmüşlerimize rahmet eylesin.
Ayfer AYTAÇ