MESLEKÎ YAZILAR

Bölüm: 3 Ustalık kolay elde edilen bir hüner değildir Yakın geçmiş yıllarda Anadolu illerindeki gazete basım yerlerinde günümüzün bilgisayarı konumundaki mürettiplerin ustası durumunda bulunan, bir de başmürettip vardı. Başmürettip dizilen harflerle yazılan yazıları sayfa haline getirebilmek için, kale denilen çelikten yapılmış ve ölçüsü olan kabın üzerine başlıkları ile birlikte koyar, daha sonra karşılıklı olmak üzere, iki sayfayı baskı makinesine oturtur ve standart sıkıştırma işlemini yapar, makineyi baskıya hazır ederdi. Makinelere o zamanlar elle, tek tek kağıt verilir ve bu işlemle gazete basılırdı. Bu işlem haliyle matbaa çalışanlarının büyükçe bir zamanını alırdı. Mürekkepler çalkalanır, bilyeler sallanarak kalıplar nizam edilir. Bu zaman

Bölüm: 2 Kırk yıl önce basılan bir gazetenin hazırlanışı şu şekilde olurdu: Gazetelerin haber, makale ve diğer yazıları ile ilân ve reklamlar, genellikle 8, 10 ve 12 puntoyla yazılır. Başlıklar ise 18 ile 72 punto arasında değişen harflerden yapılırdı. Her karakterin değişik olanları da dikkate alınırsa, kurşunda dökülmüş çok çeşitli harfler bulundurmak zorunluluğu vardı. Ve bu harfler ayrı ayrı tahta kasa gözlerine ve kurallarına göre konulur, kullanımı ise tek sisteme göre yapılırdı. Söz konusu hurufat denen harflerin bulunduğu kasalar ile basım makinesi ve öteki takımların konulduğu yer, matbaanın mürettiphanesidir. Harfleri kullananlara mürettip denildiği için, o salona ya da odaya mürettiphane

“Doğru bilgiler insanların kültürel hayatına ışık tutar“ Bölüm: 1 Gutenberg Avrupa’da ilk defa matbaayı kurduğunda yer yerinden oynamıştı. O güne kadar elle yazılan kitaplar, risaleler, broşürler, gazeteler bundan böyle makinelerde basılacaktı. Avrupa, o zaman bu yeniliği yeni bir çağ açılışı olarak kabullendi ve bu yeniliğin sarhoşluğunu yaşadı. Artık kültür devrimi kapıdaydı. İbrahim Müteferrika, yıllar sonra matbaayı Avrupa’dan İstanbul’a getirdiğinde, bazı fetvacılar ayaklanarak “O gavur icadıdır. Çok, çok günahtır. Başımıza taş yağar, çarpılırız!” feryatlarıyla matbaaya, yani bir yeniliğe bağnazca yaklaşıyorlardı. Bu yüzden İbrahim Müteferrika yobaz tepkilere karşı gizlilik içerisinde matbaayı insanlara alıştırmaya çalıştı. Bu alışma sürecinden sonra İstanbul’da kitap, dergi, gazete