İnsan, insandan hak talep ediyor. Allah’ın verdiği hakların kıymetini bilmiyor. Gönül kırmaktan kaçınan, hak çiğnemekten de uzak kalır.
Sahi bizim insan olarak haklarımız nedir? Gerçekte var mıdır? Varsa nasıl haklarımızı arayabilir, lüzumunda alabiliriz?
Her yılın 10 Aralık günü, gün itibariyle insan hakları gündeme gelir. İlgilileri dinleyince “Oh, pek çok haklarımız varmış da meğer bilmiyormuşuz.” diyoruz. Haklarımızı öğrendiklerimizle aramaya kalktığımızda, görüyoruz ki hiçbir hakkımız yok. Çünkü “Hakkımız” bildiğimiz şeyleri elde etmek için parayı güç olarak kullanmamız gerektiği acı bir gerçek…

Bu durumda paran varsa her hakkını arayabiliyor, alabiliyorsun. Yoksa bîçare durumda kalıyorsun. Maalesef insana “İnsan” olduğu için hakları verilmiyor. Ya parası olacak yahut ekranlara çıkıp sesini yüksek avazla kitlelere duyuracak… Herkes bunu yapamayacağına göre, herkeste de çok para bulunmadığından dolayı; insan haklarını “Var olan para haklarıdır, insan hakları değildir.” şeklinde belirlemeliyiz.
Allah hakkı için doğru söylememiz gerekir. İnsan hakları sözde var, özde yok. Diğer bir değişle sistemde var, uygulamada yok. Bu yüzden de diyorum ki, bilhassa ülkemde para hakları mevcut… Dünyanın pek çok yerinde de durum farklı değil, diye biliyorum. Biz de çoklukla hatır hakları da vardır. “Falancanın selamı var.” demeler yaygındır. Hatırlı dayıların selamları, olunmazı oldururlar.
İnsan hakları ne zaman ve nasıl gündeme gelmiş, bu soruların cevabını bugün her konuşmacıdan duyabilirsiniz. İnternet ortamında da oldukça yoğun bilgi vardır. Çoğu konuşmacı da oradan esinleniyordur; konuşma metinlerini hazırlarken…
Benim demek istediğim başka… Aslında insanlar pek çok hakka sahip olarak dünyaya geliyor. Yüce Allah öncelikle hayatta var olma hakkı ve insan olma hakkı vererek yaratmış insanları… İnsanlar birbirinin gönlünü kırmamaya, yanlış yapmamaya dikkat etseler; haklarını aramaya gerek kalmaz, kuralları koyan insanları da yormazlar.
Fakat insanlar pek çok şeyi geç öğreniyorlar; bu hakkın sahibi olduklarına 1789 Fransız ihtilali sonrasında farkına varıyorlar.
Müslüman olan, bu hakların Allah tarafından verildiğinin bilincinde olmalı, bunun savunmasını yaparak haklarını aramalı. “Yüce Allah, bana da aynen sana olduğu gibi yaşama hakkı tanımış. O halde hep birlikte paylaştığımız bu dünyayı birbirimizi severek, saygı duyarak beraber güzelleştirmeliyiz.” diyebilmeliyiz.

Ve bu doğrultuda, doğuştan vazgeçilmez bu hakları her alanda yaygınlaştırma ve yürürlüğe koyma mücadelesi vermeliyiz. Biz Müslümanların yapacağını “Avrupa İnsan Hakları” diyerek, batıl yapmış. Demek ki bizlerden vakti zamanında (Bilhassa Osmanlı devrinde, iyi mânâda) çok şey kapmış.
Türkiye’de bildiğimiz kadarıyla 1968 yılında yürürlüğe girmiş insan hakları… Uygulanmış mı, hayır. Hastanede, postanede, pastanede… Kimin nereye işi düştüyse, insan haklarına ihlaller olmuş.
“Zengin, arabasını dağdan aşırmış; fakir, düz yolda yolunu şaşırmış.” Haklar göz ardı edilip para hakları devreye girmiş. Bu nefsi cezbedici hak, öyle de bir kanıksanmış ki, parası olan bu yolla hakkı olmayanı bile alır olmuş. Oluyor da… Aksini söyleyen varsa, buyurun hak doğrultusunda tartışalım…
Ayfer AYTAÇ